انواع روش های تشخیص بیماری واریس

0

در مقاله ی ” بیماری واریس و علل و علائم این بیماری” به همه ی علائم بیماری واریس اشاره کرده ام که عمده ترین علائم واریس در پا را می‌توان به حس سنگینی، سوزش،تورم مچ پا یا زانو، فشار، خستگی، خارش، خشکی و گرفتگی عضلات پا بیان کرد، وجود هر یک از این علائم و نشانه ها را باید با پزشک در میان بگذارید تا پزشک معالج واریس بتواند وجود واریس در اندام‌های شما را به طور دقیق تشخیص دهد.در مقاله ی ارائه شده تمامی روش های تشخیص واریس بررسی شده است، برای آشنایی با این روش‌ها با سایت هیبیب هورا همراه شوید.


بیماری واریس زمانی ایجاد می‌شود که دریچه‌های درون سیاهرگ‌ها به درستی کار نمی‌کنند. در رگ‌های سالم، جریان خون به شکلی روان به سمت قلب حرکت می‌کند و چند دریچه کوچک با باز و بسته شدن به موقع از بازگشت خون به سمت پایین جلوگیری می‌کنند. اگر این دریچه‌ها آسیب ببینند یا ضعیف شوند، جریان خون می‌تواند به سمت پایین حرکت کرده و در رگ جمع شود و در نهایت تبدیل به واریس شود. واریس در مراحل اولیه به صورت ظاهر نازیبا و به شکل رگ‌های قرمز و آبی در زیر پوست، ناحیه مچ پا، ساق و زانو تظاهر می‌یابد و به‌تدریج سیاهرگ‌های زیر پوست بزرگتر و طویل‌تر و ظاهر آن نیز بسیار ناخوشایند می‌شود.

تشخیص واریس

 

اغلب افراد مبتلا به رگ‌های واریسی هیچ نشانه ای ندارند اما برخی از افراد به دلیل ظاهر شدن وریدها در زیر پوست و مواجه شدن با هر یک از علائمی که در بالا ذکر شد نگران می‌شوند و باید به پزشک برای تشخیص واریس مراجعه کنند. تشخیص صحیح عارضه واریس، نقش بسیار مهمی در درمان موفق آن دارد. بنابراین بسیار مهم است که برای تشخیص این عارضه از آزمایش‌های تشخیصی مناسب و مطمئنی استفاده شود.

تشخیص واریس

 

پزشک از طریق روشهای زیر می‌تواند مبتلا شدن به بیماری واریس را تشخیص بدهد:

 

سابقه پزشکی:

تشخیص واریس

 

چندین عامل مختلف از جمله عوامل ژنتیکی یا ارثی در بروز بیماری واریس نقش دارند. نقش عوامل ارثی در ابتلا به بیماری واریس اهمیت زیادی دارد و اگر پدر و مادر مبتلا به واریس باشند، احتمال بروز این بیماری در فرزندانشان ۱۵ درصد بیشتر است.
بررسی سوابق پزشکی در مورد زخم پا، سابقه تشکیل لخته در پا (DVT)، صدمات و ترومای پا در شرح حال بیمار برای تشخیص واریس بایستی به دقت مشخص شود.
شما باید در اولین جلسه ویزیت خود در مورد سوابق پزشکی و فامیلی خود و نیز بیماری‌هایی که در حال حاضر به آن مبتلا هستید یا داروهایی که مصرف می‌کنید، با پزشک خود صحبت کنید.

 

 

معاینه فیزیکی:

تشخیص واریس

 

معاینه فیزیکی و بطور خاص معاینه چشمی توسط یک پزشک متخصص می‌تواند ابتلای فرد به بیماری واریس را مشخص کند.در طی معاینه فیزیکی، دکتر پاهای شما را به لحاظ تغییر شکل ظاهری مشاهده می کند و در این زمان ممکن است از بیمار خواسته شود تا در حالت ایستاده قرار گرفته و پزشک مناطق حساس به لمس، تورم، تغییر رنگ پوست، زخم، و نشانه های دیگری از آسیب پوستی را بررسی می کند و ممکن است به منظور بررسی جریان خون در پاها، از شما بخواهید پاهای خود را در جهات مختلف حرکت دهید.

 

 

آزمایش برودى – ترندلنبرگ (Brodie-Trendelenburg) :

تشخیص واریس

 

در صورتی که پزشک، شما را مشکوک به بیماری واریس تشخیص بدهد، ممکن است از آزمایش ترندلنبرگ برای ارزیابی وضعیت شبکه وریدی شما و تعیین شدت عارضه واریس استفاده شود. همچنین از این آزمایش برای تعیین جایگاه نقص دریچه‌های سیاهرگی در بیماران مبتلا به واریس استفاده می‌شود. برای ارزیابی میزان درگیری سیاهرگ‌های سطحی در بیماری واریس، بیمار به حالت طاق باز می‌خوابد و پای آسیب‌دیده او بالا آورده می‌شود. سپس یک شریان‌بند به دور قسمت بالای کشاله ران بیمار بسته می‌شود تا سیاهرگ صافن بزرگ در پای آسیب‌دیده مسدود شود و خون سیاهرگی بتواند در حالی که پای بیمار در بالا قرار گرفته است، از داخل رگ‌ها تخلیه شود. سپس هنگامی که بیمار در حال بازگشتن به وضعیت ایستاده است، نحوه پُر شدن سیاهرگ‌های ساق پا از خون به دقت مورد مشاهده قرار می‌گیرد. اگر در حالتی که شریان‌بند هنوز به پای بیمار بسته است، سیاهرگ‌های او در عرض ۳۰ ثانیه یا بیشتر از خون پُر شود، نشان دهنده وضعیت طبیعی و سلامت شبکه وریدی فرد می‌باشد. اما پر شدن سریع سیاهرگ‌های سطحی در حالی که شریان‌بند هنوز به پای بیمار است و یا پر شدن ناگهانی این سیاهرگ‌ها در هنگامی که شریان‌بند از پای بیمار باز می‌شود، یک نتیجه غیر طبیعی است که نشان دهنده وجود سیاهرگ‌های واریسی در پای بیمار می‌باشد.

 

 

سونوگرافی دوپلکس (Duplex sonography) :

تشخیص واریس

 

پزشک شما ممکن است به منظور بررسی وضعیت جریان خون در سیاهرگ‌های شما و یافتن لخته‌های خونی که احتمالاً در این رگ‌ها تشکیل شده است، آزمایش سونوگرافی دوپلکس را برای شما تجویز نماید. سونوگرافی دوپلکس در واقع از تلفیق سونوگرافی مرسوم با سونوگرافی داپلر تشکیل شده است. در سونوگرافی مرسوم از امواج صوتی برای ایجاد تصویری از ساختارهای داخلی بدن شما استفاده می‌شود که در اینجا این ساختار شامل رگ‌های خونی و هر مانعی که باعث انسداد جریان خون شده است، می‌باشد. در سونوگرافی داپلر از امواج صوتی برای خلق تصویری از نحوه جریان یا حرکت خون در داخل سیاهرگ‌ها استفاده می‌شود. با تلفیق این دو نوع سونوگرافی، تصویر کاملی از وضعیت سیاهرگ‌های شما ایجاد می‌شود که به پزشک در تشخیص بیماری واریس کمک می‌کند. در جریان این آزمایش، یک ابزار دستی بر روی بدن شما قرار داده شده و در ناحیه آسیب‌دیده به عقب و جلو حرکت داده می‌شود. این وسیله امواج صوتی را به درون بدن شما می‌فرستد و بازتاب آن را دریافت می‌کند. یک دستگاه کامپیوتر نیز این امواج صوتی را به یک تصویر تبدیل می‌کند که وضعیت جریان خون را در سرخرگ‌ها و سیاهرگ‌های شما نشان می‌دهد. سونوگرافی دوپلکس یک آزمایش بدون درد است که انجام آن در حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه زمان می‌برد و شما می‌توانید بلافاصله بعد از پایان آزمایش به محل کار یا به فعالیت‌های عادی خود برگردید.

 

سونوگرافی داپلر(Doppler sonography) :

تشخیص واریس

 

تجهیزات سونوگرافی داپلر به شکل دستگاه‌های جیبی کوچکی است که متخصصین واریس از آن استفاده می‌کنند. این دستگاه می‌تواند در اثر جریان خون، یک صدا تولید کند. سونوگرافی داپلر بیشتر برای انتخاب بیمارانی که نیاز به معاینات دقیق‌تر به وسیله دستگاه سونوگرافی دوپلکس دارند، کاربرد دارد. در این روش یک ژل محلول در آب بر روی یک ابزار دستی به نام مبدل (transducer) قرار داده می‌شود. این دستگاه امواج صوتی با فرکانس بالا (اولتراسوند) را به درون سرخرگ‌ها یا سیاهرگ‌های مورد آزمایش می‌فرستد. حرکت گلبول‌های خونی در رگ‌های فرد، سرعت برگشت امواج را تغییر می‌دهد و بر اساس بازگشت امواج فراصوت، دستگاه پردازشگر تصاویری را بر روی مانیتور ایجاد می‌کند که نشان دهنده جریان خون در فرد می ‌باشد. سونوگرافی داپلر می‌تواند با اندازه‌ گیری شدت تغییراتی که در فرکانس این امواج صوتی پدید می‌آید، سرعت جریان خون شما را برآورد نماید.سونوگرافی داپلر یک آزمایش غیر تهاجمی است که می‌تواند برای تخمین میزان جریان خون در عروق شما مورد استفاده قرار بگیرد.

 

 

دستگاه veinlite:

تشخیص واریس

 

از دیگر ابزارهای تشخیصی برای بررسی عروق تغذیه کننده به منظور رسیدن به نتیجه بهتر و رضایت بخش در درمان عروق عنکبوتی می توان به دستگاه Veinlite اشاره کرد.

 

 

پلتیسموگرافی (plethsmography) :

تشخیص واریس

 

پلتیسموگرافی یک آزمایش غیر تهاجمی است که تغییرات حجم و فشار خون را هنگامی که در بافت‌های بدن جریان پیدا می‌کند، اندازه‌گیری و ثبت می‌نماید. در تشخیص بیماری واریس از یکی از روش‌های فشارسنج پلتیسموگرافی یا پلتیسموگرافی هوا برای ارزیابی عملکرد عضله ساق پا، رفلاکس سیستم وریدی سراسر بدن و شناسایی موانع موجود در مسیر جریان خون در سیاهرگ‌ها استفاده می‌شود. این دو نوع پلتیسموگرافی (پلتیسموگرافی فشارسنجی و یا هوایی) شامل کار بر روی شبکه وریدی بدن جهت اندازه‌گیری سرعت پُر شدن و تخلیه غیر فعال سیاهرگ‌ها از خون و وضعیت جریان پلتیسموگرافی در آنها می‌باشد. پلتیسموگرافی وریدی معمولاً برای بیمارانی که از واریس ساده یا خفیف رنج می‌برند، مورد استفاده قرار نمی‌گیرد، بلکه این آزمایش برای بیمارانی است که به مراحل پیشرفته واریس رسیده‌اند و در عمل به عنوان یک آزمایش مکمل برای سونوگرافی دوپلکس به کار می‌رود. در واقع پلتیسموگرافی وریدی هنگامی انجام می‌شود که گمان می‌رود مانعی در مسیر جریان یا رفلاکس خون در سیاهرگ‌ها وجود دارد، اما با استفاده از اسکن‌های سونوگرافی دوپلکس دیده نمی‌شود.

 

 

آزمایش‌های عکسبرداری:

تشخیص واریس

 

اصولاً بیمارانی که از عارضه واریس رنج می‌برند به منظور شناسایی موانع و ناهنجاری‌های احتمالی در مسیر شبکه وریدی خود، خیلی به ندرت به آزمایش‌های عکسبرداری اضافه بر سونوگرافی دوپلکس نیاز پیدا می‌کنند. اما برای موارد پیشرفته‌ تر بیماری واریس ممکن است به آزمایش‌های عکسبرداری از قبیل کنتراست ونوگرافی ، سی تی اسکن و ام آر آی هم نیاز شود. این آزمایش‌ها ممکن است برای بیمارانی که برای درمان واریس تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند نیز کاربرد داشته باشد.

 

 

ونوگرافی (Venography) :

تشخیص واریس

تکنیک ونوگرافی شامل تزریق یک محلول ایجاد کننده کنتراست به درون سیاهرگی که قصد تصویر برداری از آن است، و این ماده مانع از عبور اشعه ایکس شده و در واقع موجب میشود خون هم مانع عبور اشعه شده و در نتیجه ثبت یک سری تصاویر اشعه ایکس از آن سیاهرگ برای مشاهده فرایند جریان خون سیاهرگی می‌باشد. در این آزمایش، هنگامی که محلول کنتراست در داخل سیاهرگ جریان پیدا می‌کند، می‌توان قابلیت رفلاکس وریدی را مشاهده و ارزیابی نمود. از این روش در پزشکی مرسوم به عنوان یک ابزار تشخیصی لخته شدن خون در وریدهای عمقی استفاده میشود. علاوه بر آن ممکن است پزشک گاهی از این روش برای تشخیص مشکلات سیاهرگ‌های ناحیه لگن در مردان و نیز برای هدایت کانتر در جریان درمان آمبولیزاسیون سیاهرگ‌های ناحیه لگن در زنان استفاده نماید.

 

 

سی تی اسکن(CT Scan) و ام ار ای (MRI) :

تشخیص واریس

 

روش‌های سی تی اسکن و ام آر آی برای بیمارانی که به واریس ساده و خفیف دچار هستند خیلی به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد. زیرا در این بیماران معمولاً همان سونوگرافی دوپلکس برای تشخیص هر گونه ناهنجاری یا موانع موجود در شبکه وریدی کفایت می‌کند. با این وجود در مواردی که گمان می‌رود موانع پروگزیمال در مسیر جریان خون در شبکه وریدی در ناحیه لگن یا در سیاهرگ ایلیاک وجود داشته باشد، ممکن است روش‌های سی تی اسکن و ام آر آی نیز برای شناسایی این موانع مفید باشد.

 

کلیه ی روشهای تشخیص که در این مقاله اشاره شد، توسط پزشک مورد استفاده قرار میگیرد و پس از تشخیص دقیق بیماری واریس، برای درمان بیماری واریس اقدام می‌شود.

 

در همین سایت به بررسی روش‌های درمان بیماری واریس می‌پردازیم، پس با ما همراه باشید.
« تنت به ناز طبیبان نیازمند مباد.»

منابع:
سایت کلینیک دکتر مهدی کریمی
سایت کلینیک دکتر مهرداد اقدسی
سایت کلینیک فتاح
سایت روزنامه اطلاعات

0
No votes yet.
Please wait...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *