مجسمه سازی:هنر آفرینش پیکرهای بی‌جان

9+

مجسه سازی به فرآیندی گفته می شود که در آن فرد هنرمند در تلاش است با کمک ابزار و مواد اولیه گوناگون مفهومی سه بعدی را به نمایش بگذارد. در هنر نقاشی هنرمند برای ارائه اثر هنری خود فقط می تواند از دو بعد بهره جوید و از هیچ برجستگی و فرورفتگی در کار خبری نیست اما در محسمه سازی یکی از مهمترین مشخصه ها حضور بعد سوم است تا هنرمند بتواند با کمک از فرورفتگی ها و برجستگی ها مفاهیمی واضح تر و عمیق تر را بیان کند. مجسمه سازی مانند هر هنر دیگر به شدت تحت تأثیر جامعه و شرایط پیرامون بوده و در دوره های تاریخی مختلف برای کاربردهای گوناگون و با ابزار و وسایل متفاوتی به خلق آثار خود پرداخته اند. از مجسمه سازی گاه به عنوان تندیسگری و پیکر تراشی نیز یاد شده و به محصول این هنر تندیس ، پیکره و مجسمه گفته می شود. هر چند مجسمه سازی یا پیکر تراشی طیف گسترده ای از آثار و سبک های هنر را شامل می شود اما بوضوح هر شکل دادنی نمی تواند مجسمه سازی باشد. مجسمه سازی به شدت بر پایه فکر، خلاقیت و ابتکار استوار است.

آثار هنری مختلف از دوران دور برجا مانده است. پیکره های سنگی نسبت به سایر آثار هنری از دوام بهتری برخوردار بوده اند و آثار سنگی متفاوتی از دوران های مختلف و اقوام گوناگون به جا مانده است در حالی که بیشتر آثار چوبی در گذر زمان از بین رفته است . یونانیان باستان

مجسمه سازی
مجسمه سازی

هایی به شکل خدایان خود می ساختند و در معابد قرار میدادند؛ مصریان نیز مجسمه هایی برای مردگان خود میساختند و اقوام دیگر نیز هر یک مطابق با سنن و آئین خود اقدام به ساخت مجسمه میکردند.

اگر چه ایرانیان از دیر باز در هنرهای گوناگون مهارت داشته اند؛ ظاهرا مجسمه سازی پیش از اسلام و پس از آن در ایران رواج چندانی نداشته است. آثار کشف شده در ایران بسیار کم است و به چند مورد از دوره اشکانیان و ساسانیان محدود میگردد.

تفاوت مجسمه سازی با سایر رشته های هنرهای تجسمی :

عنصر حجم نقش بسیاری در طرح نهایی یک مجسمه دارد و این خصلت مجسمه سازی را از دیگر هنرهای بصری متفاوت می کند.
مجسمه می تواند به صورت نقش برجسته باشد و به زمینه ای انحصاری ارتباط داشته باشد و یا می تواند به صورت مستقل هویتی انحصاری داشته باشد.
هر چه که هست سه بعدی بودن و مجسمه سازی با هم عجین شده اند.

مجسمه سازی
مجسمه سازی

انواع مجسمه سازی

پیکره را میتوان سه بعدی و یا نقش برجسته ساخت. مجسمه سه بعدی مستقل است و فضا اشغال می کند، در حالی که نقش برجسته بر روی زمینه متصل شده و کمی از سطح بیرون آمده است. مجسمه سازی را بر اساس مصالح ساخت میتوان دسته بندی نمود. در ادامه به معرفی رایج ترین مصالح مجسمه سازی خواهیم پرداخت.

مجسمه سازی
مجسمه سازی

مجسمه سازی با گل

مجسمه سازی با گل را میتوان ساده ترین تکنیک مجسمه سازی دانست. شکل پذیری گل نسبت به سایر مصالح ساخت بیشتر است و از آنجا که دیرتر خشک میشود و امکان اصلاح کار وجود دارد، برای شروع مجسمه سازی ایده آل است. رایج ترین ماده برای مجسمه سازی با گل خاک رس است؛ معمولا از ابزار پلاستیکی و چوبی و کاردک های مختلف برای مجسمه سازی با گل استفاده میشود.

مجسمه سازی
مجسمه سازی

مجسمه سازی با گچ

در روش مجسمه سازی با گچ مخلوطی از گچ، سیلیس و آب تهیه میشود؛ طرح اولیه مدلسازی شده و با گچ قالب گیری میشود. هنگامی که مجسمه از قالب خارج شد با ابزار مناسب قطعات اضافه را جدا مینمایند و پس از سنباده کاری و پرداخت مجسمه آماده میشود. مجسمه سازی با گچ برای ساخت پیکره، تندیس و احجام کاربرد زیادی دارد. شیوه مجسمه سازی با گچ مشابه شمع سازی و دیگر فرآیندهای قالب گیری است و به ابزار پیچیده ای نیاز ندارد.

 

مجسمه سازی
مجسمه سازی

مجسمه سازی با چوب

چوب یکی از مرسوم ترین مواد اولیه برای ساخت تندیس است که به سادگی در دسترس قرار دارد. اگر چه برای مجسمه سازی با چوب میتوان از چوب انواع درختان استفاده نمود؛ بهتر است پیش از ساخت مجسمه به کاربرد و محل قرار گیری آن دقت نمود. چوب درختانی مثل گیلاس، گردو و کاج برای مجسمه سازی با چوب ایده آل هستند چرا که حکاکی و پرداخت چوب این درختان ساده است و البته کار نهایی از زیبایی بیشتری برخوردار خواهد شد. در این شیوه معمولا یک طرح اولیه آماده میشود و سپس با ماژیک طرح را روی چوب پیاده سازی میکنند. در نهایت با تراشیدن قسمت های اضافی اثر نهایی خلق میگردد.

ابزار لازم برای مجسمه سازی با چوب در حقیقت همان ابزار رایج نجاری است و اگر تمایل دارید هنر مجسمه سازی با چوب را فرا بگیرید بهتر است ابزار آلات رایج مثل اره، مغار، سنباده و … را تهیه نمایید.

 

مجسمه سازی
مجسمه سازی

مجسمه سازی با سنگ

در شیوه مجسمه سازی با سنگ بیشتر از سنگ های مرمریت و تراورتن استفاده میشود؛ خاصیت آهکی بودن این سنگ ها باعث برش پذیری بهتر آنها می گردد و هنرمند با تراشیدن قسمت های اضافی حجم مورد نظر را روی سنگ ایجاد مینماید. مجسمه سازی با سنگ علاوه بر آثار هنری برای تزئین بنا ها نیز کاربرد دارد. از این تکنیک برای پیکر تراشی و ساخت تندیس استفاده میشود و هنرمندان ایتالیایی از پیشتازان این تکنیک در دنیا هستند. ابزارهایی مثل قلم، چکش و فرز سنگ بری برای مجسمه سازی با سنگ ضروری هستند.

مجسمه سازی
مجسمه سازی

آموزش مجسمه سازی

در کنار رشته مجسمه سازی که در دانشگاه های کشور برگزار میگردد، کلاس ها و دوره های آموزشی مجسمه سازی نیز تحت عنوان کارگاه مجسمه سازی در سراسر کشور وجود دارد که به آموزش این هنر ارزشمند میپردازند. با مراجعه به هر یک از این مراکز میتوان مهارت های لازم مجسمه سازی را فرا گرفت و از این هنر به عنوان یک کسب و کار بهره برداری نمود.

کاربرد مجسمه در بزرگداشت ها :

مجسمه سازی
مجسمه سازی

مجسمه‌های بسیاری برای بزرگ‌داشت وقایع تاریخی ساخته شده‌اند.
از آن جمله می‌توان به مجسمهٔ نبرد هیروشیما اشاره کرد.
مجسمه‌ها ممکن است به یادبود بزرگان تاریخ ساخته شوند، همچون مجسمهٔ مهاتما گاندی و بسیاری مجسمه‌ها نیز به عنوان هنری عمومی به نمایش گذاشته می‌شوند.
معدودی مجسمه‌ها خود به مظهری از تاریخ بدل می‌شوند، مانند مجسمه آزادی در ایالات متحده.
همچنین در ایران سالانه بسیاری از جشواره‌ها و یا دوسالانه‌های برپا می‌شود که به عنوان قدردانی و یادبود به منتخبین [ تندیس ] هدیه داده می‌شود.

مجسمه سازی و اعتقادات

در یونان باستان مجسمه های سنگی و برنزی از پیکر قهرمانان را در اماکن عمومی به نمایش می گذاشتند .
و نمادی از خدایان متعدد را نیز در قالب مجسمه هایی کوچک و بزرگ در معابد جای می دادند.
مصری ها مجسمه هایی از سنگ و چوب، برنز یا گچ ساخته و در مکانی حفاظت شده قرار می دادند.
این مجسمه ها شبیه به فرد تازه وفات یافته بودند زیرا مصری ها گمان داشتند که روح مرده به دنیا باز می گردد و با دیدن این مجسمه از سرگردانی نجات پیدا می کند.
البته خدایانی از سنگ یا برنز را نیز در معابد مورد احترام قرار می دادند.

9+
Rating: 5.0/5. From 1 vote.
Please wait...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *