می‌خواهم فرزندانم اعتمادبه‌نفس داشته‌باشند !!!

2+

 

در میان تمام قضاوت‌ها و باورهایی که همه ما داریم، هیچ یک مهم‌تر از باورهایی نیست که در مورد خودمان داریم. ما به عنوان پدر و مادر به جای اینکه سعی کنیم طرز فکر فرزندانمان را به سوی مردم، حوادث یا چیزهای دیگر سوق دهیم، باید تمام تفکرمان متوجه این باشد که بچه‌های ما در مورد خود چگونه فکر می‌کنند؟ باورهای ما به خودمان مهم‌ترین عواملی هستند که موفقیت و خوشبختی ما را در زندگی تعیین می‌کنند. در حالی که افراد بسیاری فکر می‌کنند استعداد، فرصت‌ها، پول، ضریب‌هوشی، خانواده خوب یا طرز‌ فکر مثبت است که موفقیت احتمالی انسان را تعیین می‌کنند، اما به نظر می‌رسد که این عناصر در شکل‌گرفتن موفقیت ما نقش ثانویه دارند.

 

 

تصویری که فرزند شما از خود دارد، نتیجه مستقیم  تلقیناتی است که هر روز از شما دریافت می‌کند. اگر یک شاخص دقیق می‌خواهید که پیش‌بینی کنید فرزندان شما هنگامی که بزرگ‌ شدند چه خواهند شد، از خود بپرسید: (آن‌ها در مورد خود چگونه فکر می‌کنند؟)، توجه کنید که نپرسید: (من درباره آن‌ها چگونه فکر می‌کنم؟) یا (دوستان، معلمین، پدربزرگ، مادربزرگ، یا همسایه‌ها در مورد آن‌ها چه فکری می‌کنند؟).

 

آیا مطمئن هستند که می‌توانند به هر کاری دست بزنند و آن را به پایان برسانند؟ آیا از موفقیت راهی که انتخاب کرده‌اند؛ مطمئن هستند؟ آیا خود را فردی شایسته می‌دانند؟ این‌ها سوالاتی است که باید به آن‌ها دقت کنیم. اگر احساس می‌کنید که فرزندان شما خود را شایسته نمی‌دانند، یا احساس می‌کنند کودن هستند، یا در انجام برخی از کارها احساس عجز و ناتوانی می‌کنند و …، مراحل کاملا مشخصی را باید طی کنید تا برداشت آن‌ها را از خودشان تغییر دهید و در واقع تصویری مثبت و ارزشمند را برای آن‌ها رقم بزنید.

بنابراین برای اینکه بچه‌های خود را به داشتن آرزوهای بزرگتری در زندگی تشویق کنید، باید روی تصویرهای ذهنی که کودکان در مراحل مختلف دوران‌کودکی نسبت به خود دارند، کار کنید. هرجایی که آن‌ها در مورد توانایی‌های خود دچار منفی‌گرایی، بدبینی یا احساس بی‌اعتنایی شدند، وظیفه شماست که روی این تصاویر ذهنی کار کنید. اگر متوجه شدید تصویر کودک از خودش، نسبت به گذشته بهتر شده‌است، پیشرفت‌های مهمی را از او خواهید دید. مهم‌تر اینکه متوجه خواهید شد؛ میزان لذت فرزند شما از زندگی بیشتر شده‌است. هم‌چنین کودکتان بشاش‌تر خواهدشد و انتظار موفقیت‌های بیشتری را از خود خواهد داشت. تنها مانع عمده بر سر راه موفقیت یک کودک، ترس او از عدم موفقیت خویش است. برای از بین بردن این ترس‌ها، لازم است برروی تصاویری که کودکان از خود دارند کار کنید.

 

 

تصویرذهنی کودک از خود

هیچ خصیصه واقعی همچون تصویر یا برداشتی که فرد از خود دارد، نیست. در حقیقت ما تصاویر بسیاری از خود داریم، که مربوط به چیزهایی هستند که یا فکر می‌کنیم، یا در زندگی انجام می‌دهیم. مثلا ما نظراتی مرتبط باتوانایی‌هایمان در مورد نواختن موسیقی، یا توانایی‌های ورزشی، آشپزی یا هر کار دیگری که به عنوان انسان با آن دست‌ و پنجه نرم می‌کنیم، داریم.

 

 

کودکان نیز تصاویر بسیار متعددی از خود دارند، که این تصاویر دائما درحال تغییر هستند. مثلا ممکن است کودک در ابتدای روز، در برخورد با دوستان خود احساس اعتمادبه‌نفس کند ولی بعدازظهر احساس کند خجالتی است. زمانی که می‌خواهیم به فرزندانمان کمک کنیم که هم انتظارات مثبتی از خود داشته باشند و هم تصاویر سالمی در ذهن خود خلق کنند، نباید ویژگی‌های شخصیتی آن‌ها را فراموش کنیم. در حال حاضر ضمن اینکه یقین داریم کودکان ما منحصر به فرد هستند، با هم به مرور اجزای کلی تشکیل‌دهنده‌ی تصاویر ذهنی کودکان، می‌پردازیم:

 

عزت‌نفس:

باید به کودکانمان یاد بدهیم نگاهی به درون خود داشته باشند. هم‌چنین برای اینکه خود را ارزشمند و مفید بدانند، تشویقشان کنیم؛ حتی زمانی که با ناکامی روبه رو می‌شوند. اگر کودکان همواره تشویق شوند تا صرف نظر از هر گونه عملکرد خاصی، خود را ارزشمند، مفید و مهم بدانند، در این صورت دارای عزت‌نفس خواهند بود.

 


عزت‌نفس در کودکان و نوجوانان بر اثر نحوه‌ی برخورد و اهمیتی که دیگران برایشان قائلند شکل می‌گیرد و این دیدگاه به عنوان یک عادت و تصویری که از خود دارند، همیشه باقی خواهد ماند. کودکان در ابتدا دیدگاه اطرافیان در مورد خودشان را جذب می‌کنند، سپس به تدریج که بزرگ می‌شوند، مهار عزت‌نفس خود را به دست می‌گیرند. ما می‌توانیم به کودکان خود کمک کنیم تا به عنوان انسان‌هایی ارزشمند، دیدگاه مثبتی در مورد خود داشته باشند. درواقع این مسئولیت ماست که تمام تلاش خود را به کار ببندیم تا کودکان، احساس بی‌ارزشی نکنند. کودکی که خود را بی‌ارزش بداند در هر کاری که انجام می‌دهد، این احساس تاثیرگذار خواهد بود.

 

 

مطالعات انجام‌شده برروی جنایتکاران، مجرمین سابقه‌دار، معتادین و خلاصه افراد ناسازگار، بدون استثنا حاکی از آن است که چنین نگرش درونی، داشته‌اند: (من واقعا ارزش ندارم، هیچ‌وقت هیچ‌کس مرا قبول نداشته‌است. من برای خودم اهمیتی قائل نیستم.). همه ما می‌دانیم که داشتن عزت‌نفس مهم است، اما گاهی ناخودآگاه با کودکانمان به شکلی برخورد می‌کنیم که یک تصویر حقیر و ضعیف از خود به دست می‌آورند.

 

 

اعتمادبه‌نفس:

اعتمادبه‌نفس با عمل و اقدام انسان به وجود می‌آید. درواقع می‌توان گفت که یک کودک هم اعتمادبه‌نفس دارد هم ندارد. ممکن است ما در برخی از زمینه‌ها اعتماد‌به‌نفس بیشتری داشته باشیم و در برخی دیگر اعتمادبه‌نفس ما کم باشد. یقینا فرزندان ما نیز از این موضوع مستثنی نیستند. برای اینکه به فرزندانمان کمک کنیم تا در تمام زمینه‌های زندگی اعتماد‌به‌نفس خوبی داشته باشند، باید به آن‌ها بیاموزیم تا انسان‌ها‌یی پر تلاش، اهل خطر و ریسک پذیری باشند، که از شکست نمی‌هراسند. در بسیاری از مواقع خود ما به دلیل ترسی که از شکست داریم، یا به دلیل عدم‌اشتیاقی که برای پذیرش خطر داریم، به جای آن‌که کودکانمان را تشویق کنیم تا آن‌گونه که می‌توانند باشند، آن‌ها را تشویق می‌کنیم که همان‌گونه که هستند، باقی بمانند.

 

اگر کودکان خود را همانگونه که هستند بار بیاورید، همان‌طور نیز خواهند ماند و در نتیجه اعتمادبه‌نفس آن‌ها رشد نخواهد کرد، اما اگر با کودکان خود به گونه‌ای برخورد کنید که گویی آن‌ها هم‌اکنون همان چیزی هستند که لیاقت آن را دارند، در این صورت در جهت تقویت اعتمادبه‌نفس آن‌ها کار کرده‌اید.

 

 

یک بار به صورت اتفاقی شنیدم پدری به فرزند کوچکش در کنار رودی آرام و بی خطر می‌گفت: (تا وقتی شنا کردن را یادنگرفته‌ای نزدیک آب نرو، اگر مراقب نباشی غرق می‌شوی! چندبار به تو گفتم که نمی‌توانی شنا کنی؟؟؟)

 

این عبارت، اعتمادبه‌نفس کودک را ازبین می‌برد، درحالی که به راحتی می‌توان عبارت فوق را کاملا مثبت ادا کرد: (اگر بخواهی شنا کنی می‌توانی وارد آب شوی!) یا بگویید: (شنا کردن کار جالبی است، البته که می‌توانی شنا کنی، امتحان کن، سرت را داخل آب فرو ببر و ببین که هیچ اتفاقی نمی‌افتد. چرا امتحان نمی‌کنی؟)

 

پدر و مادری که احساس مسئولیت می‌کنند، هرگز نمی‌خواهند فرزندشان از شکست یا از این‌که قادر به انجام کاری نیست، بترسند. البته بدیهی است که شما باید در اطراف رود از فرزند خود، چهارچشمی مراقبت کنید. اما اگر فرزندتان را تشویق کنید که داخل آب شود سریع‌تر شنا کردن را یاد می‌گیرد. هرچند که شنا کردن نیاز به تمرین دارد!!!

 

در واقع هر چه تجربه فرزندتان در زمینه‌های مختلف بیشتر باشد، او اعتمادبه‌نفس بالاتری خواهد داشت.

 

 

اگر با فرزند خود به گونه‌ای برخورد کنید که گویی او هم اکنون همان چیزی است که لیاقت آن را دارد، بهترین کمک  را برای تقویت اعتمادبه‌نفس به او کرده‌اید. به جای اینکه به فرزند خود بگویید: (چقدر کم پیشرفت کرده‌ای)، به گونه‌ای با او صحبت کنید که گویی پیشرفت فوق‌العاده‌ای داشته‌است. مثلا به جای اینکه به فرزند خود بگویید: (هیچ‌وقت ریاضی تو خوب نبوده‌است)، به او بگویید: (واقعا در ریاضی عالی هستی!). اهمیت ایجاد اعتمادبه‌نفس در اینجا این است که؛ با فرزند خود به شکلی صحبت کنید که گویی هم‌اکنون پیشرفت خوبی دارد و شما آن را باور دارید.

 

در واقع می‌خواهم توجه شما را روی تصویرهایی متمرکز کنم که منجر به ایجاد اعتمادبه‌نفس در کودکان می‌گردد و در این راستا در ادامه به انجام کارهایی اشاره خواهم کرد که کودکان با اشتیاق مایل به انجام آن‌ها هستند نه بر اساس انتقاد و عیب‌جویی. اما قبل از اینکه به عنوان پدر و مادر از روش‌های جدید استفاده کنیم تا فرزندانمان ارزش واقعی خود را بدانند، باید نگاهی داشته باشیم به شیوه‌هایی که مانع از رسیدن آن‌ها به تصویری مثبت از خودشان می‌شود. در مقالات بعدی این موارد را بررسی خواهیم کرد:
۱) چگونه ناخواسته عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس را در کودکانمان پایین می‌آوریم؟
۲) اگر تصویر فرزندانمان از خودشان خراب شود چه نتایجی به بار خواهد آمد؟
۳) اصول اولیه برای ساخت عزت‌نفس کودکان چیست؟
۴) چگونه تصویری را که فرزندمان از خود دارد، بهبود ببخشیم؟

 

منابع:

کتاب (چگونه فرزندانی خلاق داشته باشیم) از دکتر وین‌دایر

2+
No votes yet.
Please wait...

7 thoughts on “می‌خواهم فرزندانم اعتمادبه‌نفس داشته‌باشند !!!”

  1. سلام خانم هاشم پور عزیز,مرسی از مطلب جامع وکاملتون .صددرصد وقت زیادی برای جمع اوری مطلبتون گذاشتید که این قابل تحسینه .

    0
    No votes yet.
    Please wait...
    1. سلام خانم منیعی عزیز
      باعث دلگرمیه که مطلب پسندیدید.

      0
      No votes yet.
      Please wait...
  2. با سلام .
    مثل همیشه مطلب بسیار پر بار و کامله .
    منتظر مطالب بعدی شما هستم .
    با تشکر.

    0
    No votes yet.
    Please wait...
    1. سلام
      ممنون از همراهی شما…
      امیدوارم تمام مطالب مفید واقع شده باشند.

      0
      No votes yet.
      Please wait...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *