هنر شوخ‌طبعی

 

از لحاظ زیست‌شناسی، تنها صفت ویژه‌ای که انسان را از حیوان متمایز می‌سازد، توانایی او در خندیدن است. در جهانی که گویی کاملا تهی از سرخوشی و نشاط است، از این موهبت ممتاز غرق لذت می‌شویم. در این دنیای گسترده خنده عامل وحدت و یکپارچگی شمرده می‌شود. انسان‌ها در موارد زیادی با یکدیگر مخالفت می‌ورزند؛ اما تمام افراد در توانایی خندیدن سهیم‌اند. باید دانست که خنده به نوبه خود به پیچیده‌ترین و ظریف‌ترین ویژگی بشر، یعنی حس شوخ‌طبعی، بستگی دارد. برخی از رفتارهای خنده‌دار قالبی، از محبوبیت جهانی برخوردارند. این موضوع را می‌توان در موفقیت بین‌المللی نخستین فیلم‎های چارلی چاپلین دریافت. این مرد ریزنقش که با جامعه‌اش سرناسازگاری ندارد، در مقام مفسر بزرگ امور بشر در سرگرم ساختن و خنداندن ما، از هر سرزمینی که باشیم، وانمی‌ماند.

 

 

دکتر ساموئل جانسن زمانی گفت:  ” انسان‌ها به شیوه‌های گوناگون فکر می‌کنند، ولی همه یکسان لب به خنده می‌گشایند.”  امکان دارد شوخ‌طبعی و مزاح به شکل‌های متفاوتی پدیدار شود و با خنده آرام یا قهقهه بلندی همراه باشد، اما اثرش همیشه یکسان است. شوخی کردن به ما کمک می‌کند تا مفهوم صحیح ارزش‌ها را در یابیم اگر بتوانیم جنبه خنده‌دار مطلبی را دریابیم، با جدی گرفتنش هرگز خودمان را دچار اشتباه نمی‌کنیم. همواره به ما یادآوری شده است که در واقع اندوه و مصیبت با شادی و نشاط فاصله چندانی ندارد و از همین‌رو، هیچ‌گاه نباید به مسائل نامتعادل بنگریم. این یکی از عملکرد‌های اصلی طنز و طعنه است. مطالب طنزآلود سبب می‌شوند بدانیم بسیاری از اعمال خردمندانه ما صرفا خنده‌دار و یا نامفهوم هستند. زمانی که طنزپرداز نام‌آوری همچون جاناتان سویفت که در کتاب “سفره‌های گالیور” به یورش کوتوله‌ها و همسایگانشان به یکدیگر اشاره می‌کند، چون نتوانسته‌اند به توافق برسند که تخم‌مرغها را از کدام سر باید شکست، می‌خندیم. به این دلیل می‌خندیم که هدف نویسنده خنداندن ما بوده، اما منظورش گریه هم بوده است. 

 

 

بذله‌گویی و شوخ‌طبعی بشر باید به عنوان مهمترین ویژگی او به شمار آید زیرا با خنده همراه است. دلیری، اراده استوار، قوه ابتکار و نوآوری، ویژگی‌هایی هستند که ما با سایر قالب‌های زندگی سهیم هستیم اما شوخ‌طبعی فقط متعلق به انسان است. اگر شادکامی را یکی از اهداف بزرگ زندگی بدانیم، در این صورت، شوخی و مزاح آفریننده آن است. چنانچه با ضعف‌ها و شکست‌هایمان، حتی تا حدودی که موجب تحقیر، پریشانی و خشم، شرم و ترس ما می‌شوند، بتوانیم با کمی بذله‌گویی و شوخی برخورد کنیم، بعدها نسبت به شکست‌ها و ضعف‌ها خیلی حساس نخواهیم شد.  همیشه باید به یاد داشته باشیم که همه انسان‌ها در رسیدن به بعضی از اهداف‌شان شکست می‌خوردند، خصوصا اگر هدف بلند پروازانه‌ای انتخاب کرده باشند. روانشناسان کمال‌گرا بر این باورند که توان بذله‌گویی از ویژگی‌های انسان‌های خود شکوفا است. از دیگر ویژگی‌های افراد خود شکوفا، خوشبینی و مثبت اندیشی است. 

 

 

خوشبینی، شوخی و خنده انسان را برای مبارزه با منفی‌گرایی آماده می‌سازد. انسان‌ها‌یی که در زندگی و رویارویی با مسائل و مشکلات مربوط به آن خوشبخت هستند شیوه زندگی شاد و خوشبینانه را در پیش گرفته‌اند. شوخی و بذله‌گویی با خود و دیگران نه تنها خوشایند است و روابط بین فردی را بهبود می‌بخشد، بلکه انسان را در برابر فشارهای روانی مختلف مقاوم می‌سازد. شادی و خوش‌بینی نیرویی است که وجود شخص را از انرژی پر می‌کند و هیچ جایی برای احساسات و افکار منفی باقی نمی‌گذارد. به گفته مولانا : “نار خندان، باغ را خندان می‌کند.”
شایان ذکر است که روحیه بذله‌گویی مهارتی است که باید آموخته شود و باید در زمره مهم‌ترین مهارت‌های زندگی قرار گیرد.

  • منبع:
    نوشتاری از ابوالفضل امیردیوانی
    در مجله موفقیت


زهرا سادات هاشم پور
No votes yet.
Please wait...

One thought on “هنر شوخ‌طبعی”

  1. مطلب جالبی بود. به نظر من هم شوخ طبعی هنر است و یک امر کاملاً اکتسابی

    No votes yet.
    Please wait...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *