چگونه یک فضای مطالعه ایده آل برای کودکمان ایجاد کنیم؟

 

باید توجه داشت که اصولاً اساسی‌ترین انگیزه برای هر نوع فعالیتی «نیاز» است و کودک مادامی‌که خود را به مطالعه موضوعی نیازمند نبیند به آن علاقه نشان نخواهد داد؛ زمانی که کودک به این نیاز در درون خود پی ببرد نیازمند فضای مناسب و دنج برای مطالعه است. این فضا باید دارای قابلیت‌های متفاوتی باشد تا برای کودک جذاب باشد و در او کششی به سمت این فضا ایجاد کند.

 

 

در ابتدا نیاز است اطلاعات کوتاهی در مورد مراحل مختلف زندگی کودک و گرایش به انواع کتب در دوره‌های مختلف را بررسی کنیم، بنابراین برحسب نیازهای روانی کودکان و به لحاظ سازگاری کتاب‌ها با مراحل رشد عقلانی و عاطفی آن‌ها، طبقه‌بندی زیر را می‌توان در نظر داشت:

  • مرحله واقعی محدود به محیط (۳ تا ۵ سالگی)
  • مرحله خیال آزاد (۵ تا ۹ سالگی)
  • مرحله ماجراجویی و قهرمانی (۹ تا ۱۲ سالگی)
  • مرحله عشق (۱۲ تا ۱۸ سالگی)

مرحله خیال آزاد: در این مرحله که از ۵ تا ۹ سالگی کودک را شامل می‌شود، کودک به چیزهای خیالی غیر از پدیده‌های واقعی که در محیط خود تجربه کرده متمایل می‌گردد، لذا افسانه‌های ملی و داستان‌های فرشتگان و جادوگران برایش جالب است.

مرحله ماجراجویی و قهرمانی: شامل ۸ تا ۱۲ سالگی است. در این دوره کودک تااندازه‌ای به واقعیت متمایل است. معمولاً میل به سلطه‌جویی در پسرها ظاهر می‌شود. کودک در این مرحله به مطالعه داستان‌های پلیسی و جنایی اظهار تمایل می‌کند.

 

در تصاویر زیر نمونه هایی از فضاهای مطالعه مناسب طراحی شده برای کودک را نمایش می دهیم. همراهان گرامی می توانند با استفاده از ایده های مطرح شده داخل تصاویر محیط دنجی را برای کودکانشان جهت مطالعه در اتاق ایجاد کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

همان‌طور که بیان کردیم کودک برای داشتن یک حس لذت‌بخش در حین مطالعه نیازمند شرایط خاص و جذابی است تا تمایل به مطالعه را در او زیاد کند. در ادامه این مطلب قصد داریم به دو مورد از مواردی که تأثیر ویژه‌ای در این راستا دارند اشاره‌ای کنیم. یکی از این موارد صدا و دیگری مسئله‌ی نورپردازی مناسب برای اتاق کودک است. امید است مخاطبان گرامی با مطالعه این مطلب شرایط مساعدتری برای کودکان خود فراهم سازند تا آینده‌ی کشور عزیزمان در مسیر مناسب‌تری قرار بگیرد.

تاثیر صدا بر کودکان و چگونگی مناسب سازی فضا از نظر صدا برای کودک

 

در کنار بحث مطالعه و ارتباط کودک و کتاب، باید اشاره‌ای به تنظیم صداها در اطراف کودکانمان داشته باشیم. صدا یکی از موارد بسیار مهمی است که باید در اطراف کودکان به شکل‌های مختلف تعبیه شود تا به نحوی باعث رشد خلاقیتی و ذهنی در آن‌ها شود.

 برای مثال زمانی که کودکان به فضای بزرگی مانند یک کلیسا وارد می‌شوند اولین کاری که می‌کنند محکم قدم گذاشتن روی سطح سخت کف است که به انعکاس صدای کف پای خود گوش دهند. کودکان دوباره و دوباره به صدا گوش می‌دهند.

نباید فضاها برای کودکان ازنظر آکوستیکی مرده باشند. اگر انعکاس صدا برای آن‌ها بیش‌ازحد باشد، آن‌ها به‌طور خودبه‌خود صدای کمتری ایجاد می‌کنند. استفاده از سطوح سخت برای ایجاد پراکندگی در انعکاس صدا، محیط آکوستیکی بسیار مطلوب‌تری را برای کودکان به وجود می‌آورد تا فضایی که با استفاده از مصالح آکوستیک خفه‌شده و مرده است.

 

 

تاثیر نورپردازی بر کودک و چگونگی مناسب‌سازی فضا برای کودک از نظر نور و روشنایی

 

معیارهای عمده‌ای که در طراحی روشنایی داخلی یک فضا باید به آن‌ها توجه نمود عبارت است از: میزان شدت روشنایی در عملکردهای متفاوت، مقدار انعکاس سطوح، اختلاف شدت نور یا کنتراست سطوح و نقاط مختلف فضا، نوع نور موردنیاز و چگونگی تأمین شرایط موردنیاز فضا.

میزان پیشنهادی شدت روشنایی برای عملکردهای مختلف در محیط‌های یادگیری متفاوت می‌باشد. میزان انعکاس مواد مختلف به جنس، رنگ و کیفیت سطح آن بستگی دارد.

باید توجه داشت در فضایی با ارتفاع زیاد، انعکاس دیوارها دارای تأثیر بیشتری بوده و در فضایی با ارتفاع کم و طول و عرض زیاد انعکاس سقف نقش اصلی را ایفا می‌کند.

نور می‌تواند به ما احساس راحتی و آرامش بدهد، همچنین روشنایی که به‌درستی و منحصربه‌فرد تنظیم‌شده باشد می‌تواند در جای مناسبش هیجان و شادمانی ایجاد کند. برای نورپردازی و دکوراسیون اتاق کودک باید به خاطر داشته باشیم که کودکان عاشق روشنایی هستند ازاین‌رو باید اتاقشان طوری نورپردازی شود که تمام جنبه‌های روانی آن‌ها در نظر گرفته شود.

چراغ‌های دیواری ازآنجایی‌که نور ملایم‌تری نسبت به انواع سقفی می‌دهند، مناسب هستند. برای کودکانی که از تاریکی می‌ترسند، سوئیچ‌های تنظیم  مفید هستند، زیرا می‌توان شدت نور را به حد پایینی کاهش داد.

 

 

استفاده از چراغ خواب های رومیزی با قابلیت تنظیم شدت نور و دارای تایمر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

استفاده از آویزهای سقفی متنوع با توجه به سلیقه و علاقه ی کودک
استفاده از آویزهای سقفی متنوع با توجه به سلیقه و علاقه ی کودک
استفاده از آویزهای سقفی متنوع با توجه به سلیقه و علاقه ی کودک

 

 

برای نورپردازی اتاق کودک درحالی‌که به سن مدرسه رسیده است باید بدانید که او به نور مناسب برای انجام تکالیف مدرسه، کارهای کامپیوتری، سرگرمی و مطالعه در تخت خواب نیاز دارند؛ بنابراین باید نور کافی برای میزهای کار و بالای تخت‌ها فراهم باشد.

باید بدانیم که نورپردازی این اتاق با سایر اتاق‌ها متفاوت خواهد بود، آن‌هم به‌این‌علت که تنها نباید از منبع نور سقفی استفاده کنید، بلکه باید از منابع نوری متعدد کمک بگیرید که لایه‌های متفاوتی را ایجاد کند. برای مثال برای بخشی از اتاق که تخت خواب کودک قرار دارد باید نورپردازی ویژه‌ای انجام شود و برای بخشی که به میزتحریر اختصاص‌یافته باید از نورپردازی استفاده شود که شرایط مطالعه را فراهم کند. در بخشی که کودک به بازی می‌پردازد هم باید میزان نور به نحوی باشد که کودک بتواند به‌راحتی  بازی کند و میزان نور آن‌قدر زیاد یا کم نباشد که به چشم وی آسیب برساند یا اینکه سایه وی موجب شود در فضای تاریک فعالیت کند.

 

 

استفاده از نور طبیعی کافی و ایجاد نور یکنواخت زیبا در اتاق

 

 

استفاده از نور طبیعی برای فضای کار کودک

 

 

 

استفاده از نور طبیعی کافی و ایجاد نور یکنواخت زیبا در اتاق

 

 

استفاده از نور طبیعی برای روشنایی فضای مطالعه کودک

 

 

ترکیب رنگی مناسب به همراه نور طبیعی کافی

 

 

 

استفاده از نور طبیعی کافی و ایجاد نور یکنواخت زیبا در اتاق

 

 

 

 

 

 

 

استفاده از بازی نور و سایه برای ایجاد تنوع در نورپردازی اتاق کودک

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع:

تأملی بر الفبای طراحی در فضاهای آموزشی- خسروجردی، نرجس-مکرم دوست، حبیبه- انتشارات طحان-تهران- ۱۳۹۱

طراحی فضاهای آموزشی با رویکرد انعطاف‌پذیری- محمودی، محمدمهدی- انتشارات دانشگاه تهران- تهران- ۱۳۹۰

الفبای روانشناسی محیط برای طراحان- پاکزاد، جهانشاه- بزرگ، حمیده-انتشارات آرمان‌شهر- تهران- ۱۳۹۱

روانشناسی نوجوانان و جوانان: شخصیتی، رفتاری، تحصیلی، شغلی، بزهکاری و اعتیاد- احمدی، احمد- انتشارات مشعل- اصفهان-۱۳۷۴

سایت decoboom.ir

 

No votes yet.
Please wait...

8 thoughts on “چگونه یک فضای مطالعه ایده آل برای کودکمان ایجاد کنیم؟”

  1. مراحل رشد را کامل توضیح بدین.
    مخصوصاً مرحله عشق ( 😍 ) 😄

    No votes yet.
    Please wait...
    1. :)))) بله حتما ولی داخل این مطلب منظور از مراحل ذکر شده،تمایل به نوع خاصی از کتاب در دوره های سنی مختلف است و مرحله عشق هم به معنی این است که افراد در این سنین بیشتر تمایل به کتب عاشقانه و داستان های عاشقانه دارند.

      No votes yet.
      Please wait...
  2. با سلام بسیار جالب و مفید بود. ممنون که انقدر وقت گذاشتید و مطلب را کامل و با تصاویر زیبا در اختیار مخاطب قرار دادید.
    منتظر مطالب بعدی شما هستم.

    No votes yet.
    Please wait...
    1. سلام دوست گرامی
      خوشحالم که مطلب مورد توجه شما قرار گرفته، امیدوارم براتون مفید باشه و مورد استفاده قرار بگیره. باعث خوشحالیست که با ما همراهید و به بهتر شدن ما کمک می کنید.

      No votes yet.
      Please wait...
  3. عالیه خانم یخچالی ,چه تصاویر زیبایی گذاشتید .موفق باشید .

    No votes yet.
    Please wait...
    1. سلام
      ممنووون خانم منیعی عزیز
      خوشحالم از مطلب لذت بردید و انشالله براتون مفید واقع شود.

      No votes yet.
      Please wait...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *