شناخت و بررسی مفاهیم پایه در معماری داخلی

 

مفاهیم پایه در معماری داخلی

 

در معماری داخلی مهم‌ترین نکته در طراحی این است که چه افرادی و تحت چه شرایطی در محل موردنظر قرار است وقت بگذرانند؟
معماری داخلی در اصل علم زیادی نسبت به سازه ندارد و نگاه ریزبین‌تری نسبت به معماری، به فضا دارد. ازاین‌جهت معماری داخلی رابطه بسیار عمیق‌تر و طولانی‌تری با زمینه‌های مختلف روانشناسی داشته و یک طراح حرفه ای موظف است بامطالعه روی هر فرد و مذاکره با افراد ساکن در محل بهترین طرح خود را جهت فراهم آوردن آرامش و احساس خوشایند در ساکنین، ارائه دهد.
فضای موردنظر باید با توجه به ساکنین، علایق، نیازها، مذهب، فرهنگ و آداب‌ورسوم آن‌ها طراحی شود و نمایی از سبک زندگی آن‌ها را به نمایش گذارد.

در تعریف تخصصی‌تری از معماری داخلی می‌توان اشاره کرد که:

معماری داخلی بهینه کردن فضا با در نظر گرفتن عناصر زیبایی‌شناسی فضاست که به سه دسته کلی زیر تقسیم می‌شود:

۱-طراحی فضاها

۲-بازسازی فضاها

۳-تغییر کاربری فضاها

 

در این قسمت در نظر داریم شما را با مفاهیم بسیار ساده‌ای در معماری داخلی که دارای معانی پررنگ‌تری ازلحاظ بصری و تکنیکی می‌باشند آشنا کنیم. این مفاهیم پایه به شما کمک خواهند کرد که به فضاهای اطراف خود بیشتر دقت کنید و در راستای مطالبی هستند که در آینده به سمع و نظرتان خواهند رسید. درواقع با شناخت آن‌ها در استفاده از تکنیک‌های مختلف در فضاهای داخلی منزل، دفاتر یا هر مکان دیگر قدرت بیشتری خواهید داشت و این مسئله به‌مرورزمان شما را قادر به شناخت بیشتر از فضاها و ایجاد تغییرات بهینه در فضا خواهد کرد.

 

 

مفاهیم پایه:

 

۱-نقطه

 

تعریف ریاضی: نقطه بعد ندارد- موجودیت بدون ماهیت
تعریف هنری: نقطه یکی از مهم‌ترین عناصر هنری محسوب می‌شود.

 

راه‌های به وجود آمدن نقطه:
-کوچک‌ترین اثر از یک جسم اثرگذار مانند مداد.
-محل تقاطع دو خط –نقطه‌ی تأکید
-نقطه نسبی است و به دو عامل بستگی دارد: کادر و فاصله ناظر

 

نقطه ازنظر شکل:
نقطه حتماً توپر است اگرنه سطح به شمار می‌رود.
-هندسی: نقطه‌ی دایره‌ای، نقطه‌ی مربعی، نقطه‌ی مثلثی
نقطه دایره‌ای: فضا را تحت تأثیر خودش قرار می‌دهد. (مفهوم کشش فضا)
نقطه گوشه‌دار: بیشترین توجه به سمت نقطه تیزتر می‌رود.
-غیر هندسی: مثال: برگ

         انواع نقطه هندسی و غیر هندسی

 

تأثیرگذاری نقطه ازلحاظ محل قرارگیری در صفحه:
کادری عمودی را در نظر بگیرید، بخش‌هایی از این کادر را ازلحاظ بصری سبک یا سنگین می‌انگاریم؛ که این اتفاق به دلیل جاذبه می‌افتد به این صورت که قسمت پایین کادر را سنگین‌تر و قسمت بالای آن را سبک‌تر احساس می‌کنیم. به همین ترتیب در مورد سمت چپ و راست کادر نیز می‌توان گفت که سمت راست سبک‌تر و سمت چپ سنگین‌تر احساس می‌شود.

 

دسته‌بندی نقطه بر اساس محل قرارگیری:
نقطه در وسط کادر: محل تقاطع قطرها که منجر به ایجاد حس مرکزیت، جلب‌توجه زیاد و ایستایی و پایداری می‌شود.

نقطه در پایین کادر و وسط: سنگین‌ترین حالت و شدیداً ایستا و پایدار

نقطه در بالا کادر و سمت راست: سبکی و حس عروج و پرواز

-نقطه در پایین صفحه و سمت چپ: سنگین‌ترین حالت و حس انزوا و تنهایی

-نقطه در بالا کادر و وسط: ایجاد حس ریزش و ناپایداری –افتادگی

۲-خط:

 

-خط دارای یک بعد می‌باشد، طول

 

راه‌های به وجود آمدن خط:
-زمانی که نقطه‌ای براثر انرژی واردشده به آن شروع به حرکت کند.
 -فاصله بین دونقطه
– در اثر برخورد دو صفحه
-درواقع خط در فاصله بین دورنگ یا بافت هم ایجاد می‌شود، هرچند به عینه دیده شود یا نشود ولی ماهیت خط بودن خود را دارد.

 

             خط ایجاد شده بین بافت های مختلف بدون داشتن ماهیت واقعی


در این خصوص می‌توان خطوط را به دودسته تقسیم کرد: خطوط مجازی یا غیرحقیقی و خطوط واقعی یا حقیقی.
-خط نیز نسبی است و به دو عامل بستگی دارد: کادر و فاصله ناظر
-مهم‌ترین خصوصیت خط ایجاد حس حرکت در ناظر است.

 

انواع خط:
۱-صاف: خنثی است و بسته به حالت خود تأثیرات متفاوت دارد.
۲-منحنی: حس آرامش دارد و به‌نوعی نوازشگر چشم و اعصاب است.
۳-شکسته: حس تهاجم و خشم دارد و به‌نوعی آزارگر چشم و اعصاب به دلیل داشتن گوشه‌های تیز. این خطوط علاوه بر ویژگی‌های مذکور، خطوطی بسیار پویا و فعال می‌باشند و استفاده از آن‌ها در کودکستان‌ها و مهدکودک‌ها به پرورش کودکان کمک خواهد کرد.

                             انواع خط

حالات مختلف خط:

۱-افقی: این خطوط ازلحاظ بصری سنگین هستند و حرکت ملایم در سطح افق دارند. منجر به افزایش عمق می‌شوند و می‌توان آن‌ها را به انسانی خوابیده تشبیه کرد. این خطوط حس آرامش را در ناظر ایجاد می‌کنند.
۲-عمودی: این خطوط پویا، فعال و حرکتی رو به سمت بالا دارند. درواقع حس اقتدار و قدرت ایجاد می‌کنند و تأکید خاصی بر ارتفاع دارند. در ضمن این خطوط عمق را کاهش می‌دهند.
۳-خطوط مایل: این دسته از خطوط دارای ماهیتی متزلزل و بدون ثبات هستند. می‌توان اشاره کرد که این خطوط هرچه به افق نزدیک‌تر باشند به خصوصیات خطوط افقی نزدیک‌تر خواهند بود و به همین ترتیب هر چه به راستای عمودی نزدیک باشند با خصوصیات خطوط عمودی مطابقت خواهند داشت.

 

کاربرد مفهوم خط در طراحی داخلی:
*در فضاهای با ابعاد کوچک: خطوط افقی روی دیوار بسیار مناسب‌اند که به‌صورت کاغذدیواری، پنجره یا دکور می‌توانند طراحی شوند. این خطوط باعث افزایش عمق فضا می‌شوند.

 

 

افزایش عمق توسط خطوط افقی در فضا
افزایش عمق و حس حرکت توسط خطوط افقی در فضا

 

*در راهروها: خطوط عمودی در این فضا بسیار قابل‌استفاده هستند؛ زیرا منجر به کاهش عمق و مرتفع سازی فضا می‌شوند. می‌توان اشاره کرد که توسط این خطوط در راهرو شکست دید ایجاد می‌شود.

 

کاهش عمق توسط خطوط عمودی در فضا

 

*دفتر مدیرعامل: در این‌گونه دفاتر برای ایجاد حس اقتدار مناسب است از خطوط عمودی استفاده گردد که می‌توانند به‌صورت کاغذدیواری یا اسباب و وسایل در اتاق مورداستفاده قرار گیرند.

 

ایجاد حس اقتدار با استفاده از خطوط عمودی در دفترکار

 

*مسکونی: در فضاهایی برای سکونت استفاده از خطوط افقی پیشنهاد می‌شود.

 

استفاده از خطوط افقی در غذاخوری
استفاده از خطوط افقی در نشیمن و آشپزخانه

 

اگر در شرایطی حالات مختلف قرارگیری خط را با انواع آن ترکیب کنیم به نتایج زیر دست می‌یابیم:
خطوط منحنی – افقی: آرامش بیشتر
خطوط شکسته – عمودی: پویایی کمتر
خطوط شکسته- افقی: پویایی بیشتر
-ضخامت خط باعث ایجاد حرکت و جهت می‌شود.

 

۳-سطح:

 

-سطح عنصری دوبعدی است، دارای طول و عرض

 

راه‌های به وجود آمدن سطح:
-تقاطع حداقل سه خط با یکدیگر
-فاصله دو خط موازی
-حدفاصل سه خط
-گسترش نقطه در بعد طول و عرض
-گسترش خط در جهتی غیر از جهت خودش
-حرکت نقطه از مبدأ و رسیدن به مبدأ

-سطوح از نظر بصری : واقعی (قابل‌اندازه‌گیری)

                                غیرواقعی (بازشوها یا سایه‌ها)

-سطوح از نظر هندسی دودسته اند:
۱-سطوح غیر هندسی
۲-سطوح هندسی:

 

*سطح مثلث: اخطار – ترس – پویا و فعال – تا حدی قانونمند – رنگ خلاقیت
رنگ: زرد
زمان: متقاطع
مزه: گس و ملس (دوگانه)
صدا: تیز – ویولن

دو نوع دارد: ایستا و پایدار – ناپایدار و متزلزل

                  مثلث ناپایدار و متزلزل                                            مثلث ایستا و پایدار

 

*سطح مربع: قانون – نظم – عظمت – منطق – پویا – فعال – قانونمند
رنگ: قرمز
زمان: طولانی
مزه: شیرین
صدا: تیز – ویولن

*سطح دایره: آرامش – درون‌گرا – برون‌گرا – شدیداً محیط را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
رنگ: آبی
زمان: بی‌زمان
مزه: بی‌مزه
صدا: بی‌صدا

۴-حجم:

 

ازنظر بصری دو نوع است: واقعی (مثبت)

                                    مجازی (منفی)

 

ازنظر هندسه دو نوع است: افلاطونی (سطوح هندسی): مکعب، کره، استوانه، مخروط، منشور، هرم

                                      غیر افلاطونی

           تعدادی از احجام افلاطونی

 

راه‌های به وجود آمدن حجم:
-برخورد سطوح
-چرخش سطح
-گسترش نقطه در سه بعد
-گسترش سطوح

 

تفسیر چند حجم به تفکیک:
-مکعب: حرکتی رو به بالا – تأکید بر ارتفاع – ازنظر بصری سنگین

-کره: حرکت بر سطح افق – حالت ناپایداری

-استوانه (عمودی) – مخروط – هرم: حرکت رو به بالا و در هرم و مخروط به دلیل سر تیز دارای تأکید بیشتر – هرم به دلیل قاعده مربع ثبات و سنگینی بیشتری دارد.

 

-منشور: حرکت رو به افق

بافت:


-مفهوم بافت با جنسیت و نقش متفاوت است.
-درواقع همان سطح رویه عناصر می‌باشد.
-بافت ارتباط تنگاتنگ با حس لامسه دارد.
-جذابیت بافت‌ها به تضاد آن‌هاست.

-تیره – روشن به نظر رسیدن بافت‌ها به دلیل میزان نور رسیده می‌باشد.

 

 

انواع بافت:
-صیقلی بدون خلل (بازتاب نور)
-نیمه صیقلی (تلالو نور داریم ولی تصویر واضح نداریم)
-احجام نرم: خلل بیشتر نسبت به قبل
-احجام زبر: خلل بسیار زیاد و نورها به سمت چشم ناظر نمی‌رود.

 

در ادامه این مطلب طی هفته های آتی، قصد داریم مطالبی در ارتباط با نورپردازی های صحیح در مکان های مختلف ،ترکیب های رنگی مطلوب و همچنین چیدمان مناسب برای هر فضا، در اختیار شما همراهان گرامی قرار دهیم. به مرور شما را با ترفندهایی آشنا خواهیم کرد که با استفاده از آن ها  به سادگی با تغییرات کوچک فضای زندگی خود را دلنشین تر، دنج و جذاب تر کنید.

 

با ما همراه باشید.

 

منابع:

برگرفته از جزوات دوره های تخصصی معماری داخلی

No votes yet.
Please wait...

5 thoughts on “شناخت و بررسی مفاهیم پایه در معماری داخلی”

  1. I would like to thnkx for the efforts you have put in writing this blog. I am hoping the same high-grade blog post from you in the upcoming as well. In fact your creative writing abilities has inspired me to get my own blog now. Really the blogging is spreading its wings quickly. Your write up is a good example of it.

    No votes yet.
    Please wait...
  2. خانم یخچالی عزیز،
    محتوا عااالی بود و ممنون،
    فکر می کنم اگر داخل این متن، در مورد فاصله بین خطوط، بین پاراگراف ها و بین تصاویر، تجدید نظری بشه، متن تواناتر و جذاب تر خواهد شد.
    عالیه که کلمات کلیدی زیادی درج کردید!
    ای کاش منابع نیز درج شده بود،
    البته ممکنه زمان بررسی این متن شما نبوده و من پیش دستی کردم.

    No votes yet.
    Please wait...
    1. سلام خانم هاشم پور عزیز
      ممنون و سپاس از دقت و تمرکز شما، موارد ذکر شده اصلاح شد.
      امیدوارم از مطلب لذت ببرید.

      No votes yet.
      Please wait...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *