رازی به نام تله‌های ذهنی !!!

 

 همه ما در کودکی و طول رشد شش نیاز روانی بسیار مهم داریم که در صورت تامین‌نشدن، باور یا احساسی عمیق و ریشه‌ای درونمان ایجاد می‌کنند.‌‌
اگر درصدد برطرف کردن آن‌ها برنیاییم، تا پایان عمر با ما همراه خواهند بود و همواره در زندگی ما مشکل ایجاد می‌کنند. در روانشناسی به این احساس‌ها یا باورها طرحواره می‌گویند.

از طرفی  از آنجا که نیازهای روانی اغلب مانند نیاز به پوشاک و غذا به چشم نمی‌آیند و تشخیص آنها مشکل است، در اغلب موارد به طور کامل تامین نمی‌شوند، همین موضوع باعث می‌شود که اکثرمان در چنگ یک یا چند تله زندگی گرفتار شویم بی‌آنکه خود از آن خبر داشته باشیم. اگر مشتاق به کسب اطلاعاتی در مورد این تله‌ها هستید در ادامه با ما همراه باشید:

 

احساس امنیت از بنیادی‌ترین نیاز هر کودکی است که اگر برآورده نشود خیلی زود احساس رهاشدگی یا بی اعتمادی/ بدرفتاری در او شکل می‌گیرد. تامین احساس امنیت برای نوزاد از نان شب واجب‌تر است. کودکی که در دام این دو تله می‌افتد در بزرگسالی:

_تله رهاشدگی:

 

                                                                                                                                           تله رهاشدگی

 

  • هر لحظه احساس می‌کند افرادی که دوستشان دارد او را ترک خواهند کرد و در نهایت به تنهایی و بی‌پناهی دچار خواهد شد.
  • دائما احسا س می‌کند نزدیکان خود را به دلیل مرگ از دست می‌دهد و تنها می‌ماند.
  • ترس از تنهایی باعث می‌شود این فرد به نزدیکان خود یا روابطی که با دیگران تشکیل می‌دهند به طور افراطی وابسته شود، یا بیش از حد خود را وقف برآورده ساختن خواسته‌های دیگران قرار دهد،
    غافل از اینکه وابستگی بیمارگونه او باعث دوری دیگران می‌شود.
  • چنین شخصی ممکن است از جدایی‌های معمولی و عادی زندگی آشفته و عصبانی شود.

 

_ تله بی اعتمادی/بدرفتاری:

 

     تله بی اعتمادی

 

  • فردی که دچار این تله می‌شود تصور می‌کند دیگران درصدد صدمه زدن به او هستند.
  • دائم بیم آن دارد که مبادا دیگران سرش را کلاه بگذارند، به او دروغ بگویند یا رو دست بخورد.
  • چنین فردی برای حمایت از خود پشت‌دیوار بی‌اعتمادی سنگر می‌گیرد و به دیگران اجازه نمی‌دهد با او صمیمی شوند.
  • نسبت به دیگران بدگمان و مشکوک است و بدترین خیال‌ها را در ذهن خود می‌پروراند.
  • انتظار دارد دوستانش به او خیانت کنند. از این رو رابطه او با دیگران سطحی و تظاهر آمیز است.
  • دربرخورد با بدرفتاری دیگران عصبانی و کینه‌توز می‌شود.

 

اگر توانایی ما برای انجام کار مستقلانه در کودکی آسیب دیده‌باشد احتمالا در دام تله وابستگی و آسیب‌پذیری افتاده‌ایم.

_ تله (باور عمیق درونی) وابستگی و آسیب‌پذیری:
     علل شکل‌گیری:

 

تله وابستگی

 

  • این والدین با حمایت افراطی تخم بی‌کفایتی را در ذهن فرزند خود می‌کارند.
  • دائم با رفتار و کلام خود به کودک پیام می‌دهند که دنیا جای خطرناکی است.
  • مثلا ممکن است دائم درباره ابتلا به بیماری‌های خطرناک به کودک هشدار دهند.
  • والدین اجازه نمی‌دهند کودک به دنبال علایق طبیعی خود برود و تصمیم‌گیری‌هایش را محکوم می‌کنند.

 فردی که تحت سلطه این والدین رشد می‌کند در بزرگسالی:

  • همواره به‌دنبال افراد توانمندی می‌گردد که به آن‌ها وابسته شود.
  • به این افراد اجازه می‌دهد برای او تصمیم بگیرند و بر زندگی او حکومت کنند.
  • در محل کار از کار شانه خالی می‌کند.
  • پیوسته دنبال افرادی است که نقش والدین را برای او ایفا کنند.
  • معمولا در هویت والدین یا همسر خود ذوب می‌شود و هویت مستقلی پیدا نمی‌کند. نظر و علاقه مستقلی نیز ندارد.

 

 برای آنکه در بزرگسالی بتوانیم ارتباط سالمی با اطرافیان برقرار کنیم نیاز به عشق، توجه، همدلی، احترام، محبت، درک و راهنمایی داریم و اگر این نیاز ما در کودکی توسط خانواده یا گروه همسالان تامین نشده باشد و با افراد مهم زندگی خود رابطه‌ای صمیمی و عاطفی برقرار نکرده باشیم، در دام دو تله زندگی محرومیت هیجانی (عاطفی) و طرد اجتماعی گرفتار می‌شویم:

_تله محرومیت هیجانی و طرد اجتماعی:

 

    تله محرومیت هیجانی و طرد اجتماعی

 

  •  سخت باور داریم که نیاز ما به دوست‌داشته‌شدن هرگز از سوی دیگران برآورده نخواهد شد.
  • احساس می‌کنیم هیچ‌کس به ما اهمیت نمی‌دهد یا واقعا احساس‌های ما را درک نمی‌کند.
  • خود را لایق رابطه با افراد بی‌عاطفه، انعطاف‌ناپذیر و خشن می‌دانیم یا خود اینگونه هستیم.
  • احساس می‌کنیم گول خورده‌ایم و دائم بین دو احساس عصبانیت از یک سو و تنهایی از سوی دیگر سرگردان هستیم.
  • محرومیت عاطفی با پوچی، معناباختگی و بی‌تفاوتی هیجانی همراه استمی‌شوند معنای عشق را نمی‌دانند. افرادی که در این دام گرفتار وآن را تجربه نکرده‌اند.

 

اگر در دوران کودکی، حس ارزشمندی و عزت‌نفس شما آسیب دیده‌باشد، یعنی از سوی خانواده، دوستان یا محیط مدرسه مورد عشق و احترام قرار نگرفته‌ باشید، در دام دو تله زندگی گرفتار می‌شوید:

_تله نقص/ شرم:
افرادی که دچار این تله هستند:

 

                                                                                                                                                      تله شرم

 

  • باور دارند که برای اطرافیان، آدم ارزشمند و دوست داشتنی نیستند.
  • فکر می‌کنند هرآن ممکن است عیوب آنها برملا شود.
  • از عشق‌ورزی و قبول محبت دیگران می ترسند و باورشان نمی‌شود که دیگران بخاطر ارزشمندیشان بخواهند با آن‌ها رابطه‌ای صمیمی برقرار کنند.

 

_ تله شکست:
   فردی که درون این تله گرفتار شده‌است:

 

   تله شکست

 

  •  معتقد است در دست‌یابی به موفقیت‌های ورزشی، شغلی و تحصیلی شکست خواهد‌خورد.
  • در مقایسه با همسالان خود را شکست‌خورده می‌بیند.
  • چون در کودکی برای دست‌یابی به موفقیت با تحقیر دیگران روبرو شده‌است، خود را پائین‌تر و کمتر از دیگران تصور می‌کند.
  • نسبت به انتقاد سخت حساس است.
  • از چالش‌های زندگی به شدت مضطرب می‌شود یا از آن‌ها می‌گریزد.

 

_تله استحقاق:

  • فردی که در کودکی حاکم بی‌چون و چرای خانواده است،
  • والدین سهل‌انگار و آسان‌گیری دارد که تمام نیازهای او را برآورده می‌سازند،
  • هرگاه قشقرق به پا می‌کند والدیش کوتاه می‌آیند،
  • برای رفتارهای آزاردهنده به او پاداش می‌دهند،
  • احترام متقابل را به او نمی‌آموزند،
  • تشویقش نمی‌کنند که احساس دیگران را درک کند،

احتمالا در تله استحقاق‌ گیر می‌افتد. البته این تله دلیل دیگری هم می‌تواند داشته‌باشد. والدین سرد، بی‌مهر و محروم‌ساز که مدام از کودک ایراد می‌گیرند و ارزشی برای او قائل نمی‌شوند باعث می‌شوند که فرد برای فرار از محرومیت و حقارت دست به دامان اتسحقاق شود. چنین فردی در بزرگسالی:

 

تله استحقاق

  • احساس می‌کند فرد ویژه و منحصر به فردی است.
  • خود را همه ” کار‌توان ” و “همه‌چیزدان” می‌داند.
  • پای‌بند به اصل احترام متقابل نیست.
  • بی‌صبر و ناشکیباست.
  • اصرار دارد خیلی زود به خواسته‌هایش برسد، بی‌توجه به اینکه این کار چقدر برای دیگران سنگین تمام می‌شود.

 

در مقالات بعدی راهکارهای رهایی از این تله‌ها را بررسی خواهیم کرد.

  • منبع:
    (کتاب زندگی خود را از نو بسازید) از پروفسور جفری یونگ
No votes yet.
Please wait...

2 thoughts on “رازی به نام تله‌های ذهنی !!!”

  1. بدون شک این تله ها دنیای ما را احاطه کرده اند و فکر می کنم تنها راه گریز ، آموزش درست والدین و معلمین باشه که شاید فرندانمان کمتر گرفتار این دردهای ذهنی بشوند .
    ممنون بابت تلاش برای این فرهنگسازی . واقعا جامعه ما به یک آموزش کلی و ریشه ای احتیاج داره .

    No votes yet.
    Please wait...
  2. فکر کنم همه داخله یکی از این تله ها باشیم

    No votes yet.
    Please wait...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *